Momçilo Gajiq, udhëheqësi i grupit serb që shkaktoi trazira në Evropë me urdhër të inteligjencës ruse – strehohet në Moskë

Udhëheqësi i një grupi nga Serbia, i cili shkaktoi trazira në Francë dhe Gjermani me urdhër të inteligjencës ruse, fshihet në Rusi.

Pas muajsh kërkimesh, Radio Evropa e Lirë e gjeti Momçilo Gajiqin në Moskë, ku ai ndodhej në Kishën e Shën Pjetrit dhe Palit në janar 2026.

Kjo kishë është zyra përfaqësuese e Kishës Ortodokse Serbe në Rusi, dhe Gajiq zë një vend qendror në ceremoninë kishtare në fotografi.

Momçilo Gajiq, në një hetim nga gjyqësori serb, dyshohet të jetë një nga organizatorët e një sërë veprimesh raciste të drejtuara kundër komuniteteve hebraike dhe myslimane në Paris dhe Berlin në pranverën dhe verën e vitit 2025.

Ai arriti t’i shpëtonte policisë franceze dhe asaj serbe dhe nuk ishte midis 11 anëtarëve të grupit që u arrestuan në Serbi në fund të shtatorit të të njëjtit vit.

Sipas vendimit të Gjykatës së Lartë në Smederevë, në të cilin REL ka pasur qasje, Gajiq udhëhoqi një grup nga Serbia që shkaktoi trazirat me urdhër të shërbimit të inteligjencës ruse.

Tre anëtarë të grupit pranuan fajësinë dhe në dhjetor 2025 u dënuan në një gjykatë në Smederevo për spiunazh dhe nxitje të diskriminimit racor.

Një nga të dënuarit e përshkruan Gajiqin si organizatorin e trazirave “të lidhur ngushtë me shërbimin rus”, sipas dokumenteve të gjykatës.

Policia nuk iu përgjigj pyetjes nëse ishte lëshuar një urdhër arresti për të.

Momçilo Gajiq (30) nuk ka dënime të mëparshme, ka një vendbanim të regjistruar në Novi Sad, Vojvodinë, dhe njihet edhe me nofkën “Kaluđer”, sipas një hulumtimi të Radios Evropa e Lirë.

Çfarë dihet për udhëheqësin e grupit nga Serbia?

Informacioni i parë në lidhje me rolin e Gajiq në incidentet në Paris dhe Berlin u shfaq në fund të shtatorit 2025, kur Ministria e Punëve të Brendshme e Serbisë (MUP) njoftoi se 11 persona ishin arrestuar në një operacion të madh nga policia dhe Agjencia e Informacionit të Sigurisë me dyshimin për kryerjen e krimeve të spiunazhit dhe diskriminimit racor dhe të llojeve të tjera.

“Ekzistojnë baza për dyshime se MG, i cili është në arrati, duke vepruar sipas udhëzimeve të një shërbimi të inteligjencës së huaj, organizoi dhe trajnoi një grup prej 14 shtetasish serbë në territorin e Republikës së Serbisë, qëllimi i të cilëve ishte shkelja e të drejtave themelore të njeriut në territorin e Francës dhe Gjermanisë bazuar në dallimet në racë, ngjyrë të lëkurës, përkatësi fetare, kombësi dhe origjinë etnike”, njoftoi Ministria e Brendshme më 29 shtator.

Grupi ka kryer disa akte vandalizmi, duke përfshirë derdhjen e bojës së gjelbër në Muzeun e Holokaustit dhe tre sinagoga në Paris, si dhe lënien e kokave të derrave përpara nëntë xhamive në qytet.

Në qendër të Berlinit, pranë kompleksit memorial kushtuar hebrenjve të vrarë, po vendoseshin skelete plastike.

Nuk dihet nëse Gajiq është në kërkim. Zyra e prokurorit francez dhe Ministria e Punëve të Brendshme serbe nuk iu përgjigjën pyetjes së Radios Evropa e Lirë në lidhje me urdhër-arrestin e lëshuar.

Prokuroria e Lartë në Smederevo deklaroi shkurtimisht se ishte ende duke e trajtuar këtë çështje.

“Rasti është ende në fazën e hetimit, në të cilën po ndërmerren veprime të ndryshme procedurale, të cilat përfshijnë, ndër të tjera, masa për të siguruar praninë e të pandehurve, si dhe veprime provuese që synojnë vërtetimin e të gjitha fakteve relevante”, i tha Radios Evropa e Lirë Zyra e Prokurorit të Smederevos.

Ajo shtoi se “në interes të zhvillimit të qetë të procedurave” nuk ishte në gjendje të jepte informacione shtesë.

Çfarë po bën Gajiq në Moskë?

Nuk ka shumë informacion rreth Momçilo Gajiq në të dhënat e disponueshme publikisht.

Duke hetuar gjurmët dixhitale, REL i gjeti kontaktet e tij bazuar në profilin e tij të vjetër në LinkedIn.

Numri i telefonit i lidhur me aplikacionin Telegram është i lidhur edhe me një foto profili që tregon Gajiqin duke bërë një telefonatë.

Mediumi e gjeolokoi vendndodhjen e fotosesionit në Moskë, ku Gajiq është ulur pranë hyrjes së njërit prej tregjeve më të vjetra, “GUM”, përballë Sheshit të Kuq.

Pas tij janë kopshte me lule që ngrihen gjatë festivalit të luleve në muajt e verës. Koha e saktë kur është bërë fotografia nuk mund të përcaktohet me saktësi.

Një tjetër foto e gjetur  tregon Momçilo Gajiqin në Kishën e Shën Pjetrit dhe Palit në Moskë, e cila është zyra përfaqësuese (nënprefektura) e Kishës Ortodokse Serbe (KOS) në Rusi.

Fotot u ndanë në faqen e tyre të internetit më 27 janar 2026 nga Kisha Ortodokse Serbe, si dhe nga Peshkopi Stefan (Dragan) Sariq.

Një liturgji u mbajt me rastin e festës fetare të Shën Savës, e cila është gjithashtu dita e festës së kishës në Moskë.

Momçilo Gajiq mban një nga pozicionet qendrore gjatë ceremonisë së thyerjes së tortës, e cila është pjesë e zakoneve të Kishës Ortodokse Serbe.

Në tekstin shoqërues, Sekretariati i Moskës i Kishës Ortodokse Serbe e shpall Gajiqin si kumbarin e festimit për vitin e ardhshëm, 2027. Një kumbar është një person i cili, sipas përshkrimit në faqen e internetit të Kishës Ortodokse Serbe, “merr përsipër nderin e organizimit dhe ndihmës për të festuar festimin e tempullit”.

Teksti i Kishës Ortodokse Serbe në Rusi thotë se Gajiq është “nga Moska”.

Kisha Ortodokse Serbe nuk iu përgjigj pyetjes së Radios Evropa e Lirë nëse kishin kontrolluar se kush do të ishte organizatori i një prej festimeve më të mëdha në një tempull në Rusi dhe si e zgjidhnin një person për këtë pozicion.

Çfarë zbulojnë të dhënat e gjykatës?

Pas kthimit në Serbi, pas incidenteve në Paris dhe Berlin, 11 anëtarë të grupit u arrestuan dhe u lanë në paraburgim më 1 tetor 2025.

Tre anëtarë të grupit pranuan fajësinë dhe u dënuan me gjashtë muaj deri në një vit e gjysmë arrest shtëpiak nga Gjykata e Lartë në Smederevo në fund të dhjetorit.

Hetimi kundër anëtarëve të tjerë të grupit është ende duke vazhduar.

Pas disa deklarimeve në polici, Aleksandar Saviq, Filip Petroviq dhe Nemanja Çevap e pranuan fajësinë.

Në fund të dhjetorit, ata u dënuan me gjashtë muaj deri në një vit e gjysmë arrest shtëpiak nga Gjykata e Lartë në Smederevo.

Ata nuk iu përgjigjën kërkesave të Radios Evropa e Lirë për një intervistë.

Kush u arrestua në Serbi?

Përveç tre personave që pranuan fajësinë, po zhvillohen procedura kundër tetë personave të tjerë që u arrestuan në shtator 2025.

Të dyshuar për spiunazh dhe diskriminim racor janë edhe: Aleksandar Blekiq, Nikola Stanojeviq, Nikola Zikiq, Sara Paunoviq, Gjorgje Pavloviq, Nikola Deliq dhe Aleksandar Milenkoviq.

Shumica e anëtarëve të grupit banonin në Velika Plana, një qytet me rreth 15,000 banorë në Serbinë qendrore, rreth 90 kilometra nga Beogradi.

REL kishte qasje në dosjet e çështjes, të cilat përfshijnë deklarata nga të pandehurit.

Tre anëtarët e grupit që pranuan fajësinë kryesisht mohuan në deklaratat e tyre se ishin “plotësisht të vetëdijshëm” për qëllimin e incidenteve.

Aleksandar Savić deklaroi se e dinte për Momçilo Gajiqin sepse ai punonte si kamerier në një restorant në Beograd që dyshohet se Gajiq e drejtonte në një moment.

Në deklaratën e tij, ai deklaron se ata u takuan në fund të prillit 2025 kur Gajiq i dha para për të paguar pjesëmarrësit e grupit.

Aleksandar Savić dëshmoi se ai pagoi për bileta avioni, makina me qira dhe siguroi para për organizimin e eventeve, të cilat Gajiq ia pagoi paraprakisht ose ia rimbursoi më vonë.

Siç mund të shihet nga vendimet e gjykatës, anëtarët e grupit morën midis 500 dhe 1.500 euro për “veprimet” e tyre, dhe gjithçka ndodhi sipas udhëzimeve të Momçilo Gajiq.

“E di që nofka e Momçilit është ‘Kaluder’ dhe se ai është i lidhur ngushtë me shërbimin rus. Nuk e di nëse është shërbimi i inteligjencës së Federatës Ruse, e kuptoj që qëllimi i tij është të destabilizojë situatën politike në Evropë”, tha në dëshminë e tij Filip Petroviq, i cili u deklarua fajtor.

Dosjet e çështjes rendisin një person të paidentifikuar me nofkën “Gjahtari” si organizatorin e dytë të grupit.

Sipas të dhënave të gjykatës, asnjë nga anëtarët e grupit nuk e pa këtë person.

Aleksandar Savić deklaroi se komunikoi me të vetëm nëpërmjet lidhjes audio.

Ai tha gjithashtu se lidhja u ndërpre kur dëgjuan për herë të parë nga njëri-tjetri, gjë të cilën Hunter, sipas Savić, e komentoi me fjalinë – “lidhjet shpesh ndërpriten kur jemi në vijën e frontit”.

“Sipas mendimit tim, Hunteri është në fushën e betejës në Ukrainë. Nuk ia kam parë kurrë fytyrën. Supozoj se ai dhe ‘Kaluder’ (Momçilo Gajiq) janë miqtë më të mirë, bashkëpunëtorë”, tha Saviq në deklaratën e tij, kur pranoi fajësinë.

Ai shtoi se Hunter “sigurisht që ka lidhje me shërbimin rus” dhe se “asgjë nuk mund të bëhet” pa të.

Kush është ‘Gjahtari’?

“Supozimi im është se Hunter është kreu i këtij shërbimi dhe në organizimin e këtyre aktiviteteve në Paris dhe Berlin, por nuk e di me siguri. Sipas vlerësimit tim, Kaluder është më poshtë se Hunter në atë organizatë”, deklaroi gjithashtu Saviq.

Mediumi nuk mundi të konfirmonte në mënyrë të pavarur nëse personi me nofkën “Gjahtari” është midis vullnetarëve serbë që luftojnë në Ukrainë në anën e Rusisë.

Asnjë nga të dyshuarit nuk e ka dhënë emrin e tij të vërtetë dhe ata e quajnë “Gjahtar” sepse, ndër të tjera, ky ishte emri i tij i përdoruesit në aplikacionin Zangi.

Grupi përdori këtë aplikacion mesazhesh online për të komunikuar gjatë veprimeve.

Aplikacioni u zhvillua nga kompania me seli në Kaliforni “Secret Phone Inc.” dhe, siç thuhet në përshkrim, përdoret kryesisht për komunikim privat dhe të sigurt dhe shkëmbimin e mesazheve të koduara me tekst, thirrjeve zanore dhe video. Instalohet pa u lidhur me një numër telefoni dhe nuk ruan të dhënat e përdoruesit.

Llogaria e përdoruesit të Momçilo Gajiq në aplikacion, sipas dëshmive të anëtarëve të dënuar të grupit, ishte “Kaluder” dhe “Duzepe”.

Kush u arrestua në Francë?

Pas incidenteve në Paris, policia franceze njoftoi në fillim të qershorit 2025 se kishte arrestuar tre persona me shtetësi serbe në qytetin Juan-les-Pins në Alpes-Maritimes, ndërsa po përpiqeshin të arratiseshin.

Duke shqyrtuar çështjen gjyqësore, REL përcaktoi se këta janë Bogdan Đinović, Petar Dinoviq dhe Dalibor Milenkovq, të cilët janë ende në paraburgim në Francë.

Pyetjeve në lidhje me statusin e këtij procesi nuk iu përgjigj zyra e prokurorit të Parisit në kohën kur u botua ky artikull.

Marrëdhëniet me Kishën Ortodokse Serbe

Sipas të dhënave të disponueshme publikisht, mund të shihet se dy vjet para incidenteve në Francë dhe Gjermani, Gajiq ishte një nga mysafirët e rëndësishëm të Kishës Ortodokse Serbe, këtë herë në Serbi.

Kremtimi i slavës kishtare, në të cilën Gajiq ishte shoqëruesi i dhëndrit, u mbajt më 22 maj 2023, në Kishën e Ngjitjes në Novi Sad, dhe liturgjia u drejtua nga një nga përfaqësuesit më me ndikim të Kishës Ortodokse Serbe, Peshkopi Irinej (Mirko) Buloviç i Baçkës.

Në vitin 2017, Momçilo Gajiq foli për veten në një emision në YouTube të quajtur “Jeta e një lojtari”, në të cilin u prezantua si punonjës i një kompanie lojërash elektronike.

Në atë shfaqje, Gajiq deklaron se në klasën e tetë takoi “shokë nga mjedisi kriminal”.

“Fillova të bëj gjëra të ndryshme, me gjëra të ndryshme nënkuptoj gjithçka përveç drogës (…). Nuk jam dënuar kurrë, nuk jam kapur kurrë nga policia për asgjë që kam bërë (…). Në nëntor (2012) në cep të rrugës Njegosheva në Novi Sad, më qëlluan, plumbi më kaloi ballin dhe atëherë e kuptova se ose do të vdisja ose do të jetoja”, tha Gajiq në atë kohë.

Shfaqja me Gajiq u xhirua në oborrin e Manastirit Kovilj, pranë Novi Sadit. Gajiq deklaroi në atë kohë se qëndroi në manastir në vitet 2012 dhe 2013 për të “trajtuar varësinë e tij nga lojërat”.

Ky manastir i Kishës Ortodokse Serbe strehon bashkësinë kishtare “Toka e të Gjallëve”, e cila, sipas përshkrimit në faqen e tyre të internetit, merret me trajtimin e varësisë përmes lutjes.

Komuniteti u themelua “me bekimin” e Peshkopit Irinej të Baçkës dhe përjetoi promovimin e tij më të madh në një kohë kur abati i manastirit ishte Patriarku aktual i Kishës Ortodokse Serbe, Porfirije (Jovan) Pavloviq, i cili e udhëhoqi atë deri në vitin 2014.

Kush e viziton zyrën përfaqësuese të Kishës Ortodokse Serbe në Moskë?

Zyra përfaqësuese e Kishës Ortodokse Serbe në Moskë drejtohet nga Peshkopi Stefan (Dragan) Shariq. Ai është i ashtuquajturi peshkop vikar i kreut të Kishës Ortodokse Serbe.

Ai ka titullin “Ipeshkv i Remesisë”, që do të thotë se nuk drejton një dioqezë të veçantë.

Përpara se të bëhej kreu i Podvorjes së Kishës Ortodokse Serbe në Moskë në vitin 2018, ai ishte kreu i Tempullit të Shën Savës në Beograd, tempulli më i madh në Serbi.

Gazetarët e redaksisë investigative “Detektor” nga Sarajeva e gjetën Peshkopin Stefan në shoqërinë e vullnetarëve serbë në Rusi.

Sipas portalit Sarajeva, në prill të vitit 2025, ai ishte i ftuar në një darkë bamirësie në restorantin “Subotica” në Moskë.

Darka u organizua nga Fondacioni i Shën Savës së Serbisë me seli në Moskë. Organizata u regjistrua nga vullnetarët serbë në ushtrinë ruse – Davor Saviçiq dhe Branko Basara.

Një hetim i mëparshëm tregoi se serbi i Bosnjës Davor Saviçiq, i cili themeloi batalionin mercenar “Ujqërit” para fillimit të pushtimit rus të Ukrainës, u emërua gjithashtu kolonel në Drejtorinë Kryesore të Shtabit të Përgjithshëm të Forcave të Armatosura Ruse, i njohur më mirë si GRU .

Gjithashtu në darkë ishte Dejan Beriq, një nga rekrutuesit më të famshëm të mercenarëve serbë në Ukrainë.

Sipas “Detector”, në këtë aktivitet morën pjesë edhe dy oficerë të lartë rusë, përfshirë Eduard Shonov, mbajtës i dy urdhrave për trimëri të ushtrisë ruse dhe anëtar i programit “Koha e Heronjve”, i iniciuar nga Presidenti rus Vladimir Putin.

Një muaj më vonë, në maj 2025, Peshkopi Stefan Shariq priti ish-presidentin e entitetit boshnjak të Republika Srpska, Milorad Dodik, i cili ndau një fotografi nga kjo ngjarje në rrjetin social X.

Në këtë pritje, përveç Ipeshkvit Stefan dhe Milorad Dodik, i pranishëm ishte edhe Davor Saviçiq.

Kisha Ortodokse Serbe nuk iu përgjigj pyetjes së Radios Evropa e Lirë në lidhje me kontaktet midis përfaqësuesve të Kishës dhe rekrutuesve të vullnetarëve për luftën në Ukrainë.

Rruga Press