Trump kërcënoi ashpër kryeministren daneze për Grenlandën, biseda telefonike mes tyre shkakton panik në Kopenhagë
Presidenti amerikan Donald Trump thuhet se përsëriti kërkesën e tij për të marrë kontrollin e Grenlandës gjatë bisedës së tij të parë telefonike pas rifillimit të detyrës me kryeministren daneze Mette Frederiksen. Telefonata 45-minutëshe, e mbajtur javën e kaluar, u shndërrua në një shkëmbim të nxehtë kur Frederiksen i tha Trump se Groenlanda nuk ishte në shitje, sipas një raporti nga Financial Times.
Trump dyshohet se kërcënoi Danimarkën me tarifa nëse ajo refuzonte të hiqte dorë nga kontrolli i ishullit, i cili është një territor autonom danez. Frederiksen u përpoq të ofronte bashkëpunim më të ngushtë ushtarak dhe ekonomik midis SHBA-së dhe Grenlandës, duke përfshirë aksesin në burimet minerale, por Trump thuhet se e hodhi poshtë propozimin, duke këmbëngulur për kontrollin e plotë të SHBA-së.
“Ishte e tmerrshme,” i tha Financial Times një burim i njohur me thirrjen. Një burim tjetër tha: “Ai ishte shumë i vendosur. Më parë, ishte e vështirë ta merrje seriozisht. Por tani, duket serioze dhe potencialisht shumë e rrezikshme.”
Një ish-zyrtar danez i tha Financial Times se biseda ishte “shumë e ashpër”, duke shtuar se Trump përmendi në mënyrë specifike tarifat e mundshme që synonin Danimarkën.
“Qëllimi ishte shumë i qartë. Ata e duan atë. Danezët tani janë në gjendje krize,” i tha FT një zyrtar i informuar për thirrjen. Një zyrtar tjetër evropian tha: “Danezët janë krejtësisht të trembur nga kjo.”
Trump së pari hodhi idenë për të blerë Grenlandën gjatë mandatit të tij fillestar si president dhe e ringjalli propozimin përpara inaugurimit të tij. Ai postoi në platformën e tij të mediave sociale Truth Social se kontrolli amerikan i territorit është thelbësor për sigurinë kombëtare të SHBA.
Më herët qeveria e Grenlandës kishte thënë se është e hapur për bashkëpunim më të lartë të mbrojtjes dhe tregtisë me SHBA-në, por ajo ka mbetur e vendosur në ruajtjen e autonomisë së saj. Ishulli, me një popullsi prej rreth 57,000 banorësh, pret një bazë ushtarake amerikane.
Kryeministri i Groenlandës, Mute Egede, përshëndeti investimet e SHBA-së në miniera dhe turizëm, por tha se vendimet për të ardhmen e Grenlandës bien nga populli i saj. “Ne nuk duam të jemi danezë. Ne nuk duam të jemi amerikanë. Sigurisht, ne duam të jemi grenlandezë”, tha Egede.
Bashkimi Evropian tregon interes për vendosjen e trupave të tij në Grenlandë
Ndërkohë, edhe Bashkimi Evropian ka shfaqur interes për vendosjen e trupave të tij në Grenlandë. Robert Brieger, kryetari i Komitetit Ushtarak të Bashkimit Evropian, sugjeroi që forcat e BE-së mund të bashkohen me trupat amerikane të stacionuara tashmë në ishull. Në një intervistë me gazetën gjermane Welt am Sonntag, Brieger tha: “Sipas mendimit tim, do të kishte kuptim të plotë jo vetëm të vendoseshin forcat amerikane në Grenlandë, siç ka qenë rasti deri më sot, por gjithashtu të konsiderohej vendosja e ushtarëve të BE-së atje në e ardhmja.”
Rruga Press