Pse Lista Serbe nuk duhet të certifikohet në zgjedhjet e Kosovës
Çështja e pjesëmarrjes së Listës Serbe në zgjedhjet lokale të 12 tetorit 2025 ka hapur një debat të madh politik dhe juridik në Kosovë. Paneli Zgjedhor për Ankesa dhe Parashtresa (PZAP) ka kërkuar nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) ta certifikojë këtë subjekt politik, duke u thirrur në respektimin e afateve ligjore dhe dokumentacionit të dorëzuar. Megjithatë, pyetja kryesore është: a duhet Lista Serbe të certifikohet, pavarësisht të kaluarës së saj politike dhe të lidhjeve të saj me strukturat ilegale e të dhunshme të Serbisë?
Një histori që e përjashton nga demokracia
Lista Serbe nuk është një parti politike si çdo subjekt tjetër në Kosovë. Ajo ka funksionuar gjithnjë si instrument i Beogradit, e jo si përfaqësuese legjitime e komunitetit serb të Kosovës. Historia e saj politike është e mbushur me veprime që cenojnë rendin demokratik dhe sovranitetin e vendit.
- Sulmi terrorist në Banjskë (24 shtator 2023): Pjesëtarë të saj u përfshinë drejtpërdrejt në një akt terrorist ku mbeti i vrarë rreshteri i Policisë së Kosovës, Afrim Bunjaku. Ky ishte një sulm i organizuar, me arsenale ushtarake, që zbuloi lidhjet e thella të strukturave politike të Listës Serbe me grupet kriminale e paramilitare të Serbisë.
- Shantazhi dhe presioni ndaj komunitetit serb: Qytetarët serbë në Kosovë shpesh janë detyruar të votojnë apo të bojkotojnë zgjedhjet sipas udhëzimeve të Beogradit dhe Listës Serbe, duke e bërë demokracinë në veri të vendit një farsë të dhunës e shantazhit.
- Bojkotet dhe bllokadat politike: Në shumë raste, Lista Serbe ka përdorur bojkotin e institucioneve për të sabotuar proceset demokratike, duke vepruar jo si opozitë brenda sistemit, por si pengesë e funksionimit të shtetit.
- Pjesëmarrja në struktura ilegale: Nga targat, tek dinari, tek strukturat paralele të sigurisë e administratës së Serbisë, Lista Serbe ka qenë gjithmonë ura që ka mbajtur gjallë ndikimin e Beogradit në Kosovë.
Pluralizëm po, por jo legalizim të terrorizmit
Siç ka thënë edhe anëtari i KQZ-së nga radhët e Vetëvendosjes, Alban Krasniqi, “Po pluralizmit, jo terrorizmit”. Demokracia në Kosovë ka nevojë për pluralizëm politik, për parti që përfaqësojnë interesat e komuniteteve, përfshirë atë serb. Por kjo nuk mund të nënkuptojë legalizimin e një strukture që funksionon si filial i qeverisë së Serbisë dhe që ndër vite ka përdorur dhunën dhe krimin për të arritur qëllimet politike.
Në vend që të përfaqësojë interesat e qytetarëve serbë të Kosovës, Lista Serbe ka shërbyer si mjet presioni dhe shantazhi ndaj tyre, duke i mbajtur peng proceset demokratike.
Një precedent i rrezikshëm për demokracinë
Certifikimi i Listës Serbe do të krijonte një precedent të rrezikshëm: se edhe subjektet që kanë lidhje me terrorizmin, që kanë sulmuar institucionet e shtetit dhe që e kanë mohuar rendin kushtetues, mund të marrin pjesë lirshëm në zgjedhje. Kjo do të ishte një goditje për pavarësinë e institucioneve të Kosovës dhe për besimin e qytetarëve në demokraci.
Kosova ka nevojë për pluralizëm dhe përfaqësim të drejtë të të gjitha komuniteteve, përfshirë serbët. Por pluralizmi nuk mund të barazohet me legalizimin e një partie që ka lidhje të dokumentuara me struktura terroriste, me Beogradin dhe me krimin e organizuar.
Prandaj, Lista Serbe nuk duhet të certifikohet. Jo si akt hakmarrjeje politike, por si mbrojtje e demokracisë dhe e shtetit të së drejtës në Kosovë.
Rruga Press