Në shënjestër të pushtetit: Bisedimet mes drejtuesve të United Group dhe Telekom Srbija kërcënojnë pavarësinë e N1, transmetuesit të fundit të pavarur në Serbi
Serbia po përballet me një tjetër krizë mbi lirinë e medias. Dokumente dhe dëshmi të siguruara nga OCCRP zbulojnë se drejtuesit e United Group dhe Telekom Srbija, kompani shtetërore e drejtuar nga aleat i presidentit Aleksandar Vučić, kanë zhvilluar bisedime të fshehta për të dobësuar N1, televizionin më të madh opozitar në vend.
N1, pjesë e United Media, ka mbetur zëri kryesor i opozitës dhe qytetarëve gjatë nëntë muajve të protestave masive kundër korrupsionit dhe autoritarizmit. Ndërsa shumica e mediave të tjera e kanë pasqyruar narrativën qeveritare duke etiketuar protestuesit dhe gazetarët si “terroristë”, N1 ka transmetuar drejtpërdrejt demonstratat, ka hetuar korrupsionin dhe ka ofruar platformë për zëra kritikë.
Bisedimet sekrete dhe presioni politik
Sipas burimeve të brendshme dhe email-eve të rrjedhura, CEO i United Group, Stan Miller, i emëruar në qershor nga pronari kryesor BC Partners, u takua në Beograd me shefin e Telekom Srbija, Vladimir Lučić, për të diskutuar ndryshimet në drejtimin e United Media. Miller raportohet se premtoi shkarkimin e Aleksandra Subotić, CEO e United Media që ka mbrojtur pavarësinë editoriale të N1 për më shumë se një dekadë.
Burime të afërta me bisedimet thonë se Miller i ka thënë Lučićit se Vučić ishte i pakënaqur që Subotić ende nuk ishte larguar. Ndërkohë, vetë presidenti serb kishte paralajmëruar në një intervistë për Pink TV se disa gazetarë të N1 do të shkarkoheshin në nëntor.
Telekom Srbija ka mohuar çdo përfshirje në vendime për stafin e United Group, ndërsa vetë United Group ka deklaruar se nuk po bashkëpunon me asnjë palë për të ndikuar tek pavarësia editoriale e N1. Por zhvillimet e fundit, përfshirë edhe zëvendësimin e papritur të disa drejtuesve në Serbi, kanë ngritur dyshime serioze tek gazetarët e kompanisë.
Rëndësia e N1 në Serbi
Aleksandra Subotić e ka quajtur të papranueshme që drejtues të një kompanie private të diskutojnë për shkarkimin e saj me një konkurrent shtetëror, duke theksuar se kjo tregon qartë qëllimin e qeverisë për të minuar median e pavarur.
“N1 është një simbol i interesit publik — një nga të paktët kanale që funksionon i pavarur nga qendrat politike dhe ekonomike të pushtetit,” tha ajo.
Sipas analistëve, Telekom Srbija ka luajtur një rol kyç në kapjen e mediave gjatë viteve të fundit, duke blerë televizione të reja dhe duke u shndërruar në një nga reklamuesit më të mëdhenj në vend. Kjo strategji, e financuar me më shumë se 3 miliardë euro borxhe, i ka shërbyer pushtetit duke kufizuar hapësirën për media të vërtetë të pavarura.
Një gur prove për lirinë e medias
Zhvillimet në United Group dhe presioni mbi N1 po shihen si testi i fundit për ekzistencën e pluralizmit mediatik në Serbi. Nëse N1 humb pavarësinë editoriale, vendi do të mbetej praktikisht pa asnjë medium të madh që sfidon narrativën zyrtare të regjimit të Vučićit.
(Marrë me shkurtime nga Organized Crime and Corruption Reporting Project)
Rruga Press