Mali i Zi pranë anëtarësimit në BE/ Frika se Serbia do të ndërhyjë për të ruajtur ndikimin në rajon

Mali i Zi po afrohet me ritme të shpejta drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian, por rruga e Podgoricës mund të përballet me një tjetër pengesë: ndikimin e Beogradit.

Zyrtarë, diplomatë dhe ekspertë të cituar nga mediat ndërkombëtare shprehen se Serbia mund të përpiqet të ndikojë në zhvillimet e brendshme të Malit të Zi për të ruajtur peshën e saj në rajon.

Podgorica konsiderohet aktualisht vendi kandidat më pranë anëtarësimit në BE. Serbia, në anën tjetër, ka ende disa hapa përpara në procesin e negociatave dhe përpjekja e saj e fundit për avancim është përballur me kundërshtimin e disa vendeve anëtare.

Shqetësimi në Bruksel lidhet me mundësinë që tensionet mes dy vendeve të ndikojnë edhe në procesin e zgjerimit të BE-së.

Eurodeputeti kroat Tonino Picula ka folur për veprime nga qeveria dhe partitë opozitare serbe që, sipas tij, mund ta ndërlikojnë situatën e brendshme në Malin e Zi.

Ish-zëvendëskryeministrja malazeze Jovana Maroviç shkon më tej, duke e lidhur ndikimin e Beogradit me disa nisma të debatueshme në vend. Mes tyre përmendet edhe përpjekja për t’i dhënë serbishtes statusin e gjuhës zyrtare krahas malazezes.

Një tjetër çështje lidhet me debatin mbi emërtimin e Bibliotekës Kombëtare të Podgoricës. Sipas Maroviç, këto zhvillime janë pjesë e një modeli më të gjerë të përplasjeve mbi identitetin dhe trashëgiminë historike të Malit të Zi.

Ajo e akuzon Beogradin për përpjekje për të krijuar ndarje etnike, ndërsa përmend edhe nisma të forcave politike pro-serbe kundër njohjes së Kosovës nga Podgorica.

Megjithatë, këto zhvillime nuk e kanë ndalur deri tani procesin e integrimit. Parlamenti malazez ka vijuar punën për reformat kushtetuese të lidhura me rrugën drejt BE-së, duke siguruar një shumicë të gjerë votash.

Në sfond qëndron historia e ndërlikuar mes dy vendeve.

Mali i Zi u bë shtet i pavarur në vitin 2006, pas ndarjes nga bashkësia shtetërore me Serbinë. Marrëdhëniet mes Podgoricës dhe Beogradit janë tensionuar sërish vitet e fundit, ndërsa çështjet e identitetit, gjuhës dhe orientimit politik mbeten pika të ndjeshme.

Presidenti serb Aleksandar Vuçiç ka marrë pjesë edhe në takime të nivelit të lartë në Malin e Zi, ndërsa nga Beogradi mohohet se ekziston një strategji për të penguar anëtarësimin e Podgoricës në BE.

Ambasadori i Serbisë në BE, Danijel Apostoloviç, ka thënë se fokusi i Beogradit është te reformat dhe zhvillimi ekonomik i Serbisë, duke kundërshtuar idenë se vendi i tij po ndërhyn në procesin e Malit të Zi.

Për BE-në, situata është veçanërisht e ndjeshme. Mali i Zi është kandidati më i avancuar drejt anëtarësimit, ndërsa Serbia konsiderohet një prej aktorëve kryesorë politikë dhe ekonomikë në Ballkanin Perëndimor.

Ekspertë të cituar në analizë paralajmërojnë se një përplasje më e fortë mes Podgoricës dhe Beogradit mund të prekë jo vetëm marrëdhëniet dypalëshe, por edhe ritmin e reformave të Malit të Zi.

Në qendër të vëmendjes mbetet aftësia e Podgoricës për të ruajtur konsensusin e brendshëm dhe për të vijuar reformat. Ndërsa Mali i Zi i afrohet anëtarësimit, çdo përshkallëzim i ndarjeve politike dhe etnike mund ta bëjë më të vështirë fazën e fundit të rrugës drejt BE-së.

Rruga Press