Bloomberg: Sjellja e Ramës në Ankara ngre pikëpyetje për samitin e ardhshëm të NATO-s

Stili ekstravagant i Edi Ramës nuk arriti t’i siguronte Shqipërisë kandidaturën për të organizuar një samit të NATO-s vitin e ardhshëm, kur udhëheqësit e aleancës u takuan në Ankara.

Në prag të bisedimeve të javës së kaluar, kryeministri shqiptar kishte ushtruar presion të fortë për të siguruar planet që vendi i tij të priste udhëheqësit e aleancës vitin e ardhshëm.

Ai kishte marrë hua në mënyrë që vendi i tij të mund të përmbushte kërkesën minimale të NATO-s për të shpenzuar 2% të PBB-së për mbrojtjen dhe kishte premtuar të kontribuonte në programin PURL, sipas të cilit aleatët blejnë armë amerikane dhe ia dërgojnë ato Ukrainës.

Por sjellja e Ramës në samit ngriti pikëpyetje mes disa prej udhëheqësve të tjerë të pranishëm dhe nuk arriti të ofronte atë lloj sigurie që aleanca po kërkon në këto momente, sipas personave me dijeni për diskutimet private. Zyra e Ramës nuk iu përgjigj një kërkese për koment.

Rama, 62 vjeç, është udhëheqësi kombëtar më i gjatë në botë, sipas Rekordeve Botërore Guinness, me një gjatësi prej 6 këmbësh e 7 inçësh, ose pak më shumë se 2 metra. Gjatë gjithë karrierës së tij, ai e ka vënë në pah fizikun e tij me një sens teatraliteti, duke përqafuar udhëheqës të tjerë, duke u vendosur duart mbi shpatulla ose duke u gjunjëzuar për t’u pëshpëritur.

Në Ankara, atletet e tij karakteristike të bardha tërhoqën vëmendjen e sekretarit të përgjithshëm të Organizatës së Traktatit të Atlantikut të Veriut, Mark Rutte, i cili ia vuri në dukje Donald Trumpit gjatë fotos familjare.

Presidenti amerikan ka qenë herë pas here i acaruar me udhëheqësit që nuk respektojnë etiketën e veshjes standarde të biznesit, rasti më dëmtues ishte kur Volodymyr Zelenskyy i Ukrainës u paraqit në Shtëpinë e Bardhë me veshjen e tij ushtarake vitin e kaluar.

Rutte kishte qenë tërësisht i përqendruar për ta udhëhequr Trumpin përmes takimit dyditor pa shpërthime të ngjashme, duke organizuar një prezantim të përpunuar të kontratave të mbrojtjes me vlerë më shumë se 50 miliardë dollarë dhe duke theksuar vazhdimisht si rritjen e shpenzimeve në të gjithë aleancën, ashtu edhe respektin e saj ndaj udhëheqësit amerikan.

Fakti që mikpritës ishte presidenti turk Recep Tayyip Erdogan, i cili ka marrëdhënien e tij me Trumpin dhe është një forcë në rritje në sigurinë europiane, e ndihmoi gjithashtu kauzën e Ruttes. Ideja që udhëheqësi i paparashikueshëm i një prej vendeve të NATO-s që mbetet prapa në shpenzime të mbikëqyrte samitin e ardhshëm iu duk një sipërmarrje e rrezikshme disa zyrtarëve që po ndihmonin për të siguruar mbarëvajtjen e gjithçkaje.

Gjatë sesionit me dyer të mbyllura, Rama tronditi disa prej të pranishmëve kur iu drejtua Erdoganit si “sulltan”, sipas dy personave që ndodheshin në sallë, me sa duket në një referencë me shaka ndaj imazhit të udhëheqësit turk si një lider autoritar. Komentet i bënë disa prej të pranishmëve të ndiheshin në siklet, megjithëse Rama dhe Erdogan kanë një marrëdhënie të ngushtë që daton prej më shumë se një dekade dhe kanë vizituar kryeqytetet e njëri-tjetrit në disa raste.

Kryeministri shqiptar ishte gjithashtu çuditërisht i drejtpërdrejtë në këmbënguljen për pretendimin e tij për të organizuar samitin e ardhshëm të NATO-s në vitin 2027, thanë personat, duke insistuar se Rutte ia kishte premtuar këtë dhe duke sugjeruar që ai të fliste me Trumpin nëse kishte ndonjë problem.

Komunikata e samitit të NATO-s të vitit 2025 thoshte se Shqipëria do të priste një takim pas Turqisë, pa specifikuar se kur do të ndodhte kjo. Deklarata që pasoi takimin e javës së kaluar nuk përmbante asnjë referencë se kur apo ku do të mbahet samiti i ardhshëm.

Sipas një personi të njohur me çështjen, Shqipëria u ka premtuar prej vitesh aleatëve të NATO-s se do të rriste shpenzimet e mbrojtjes për të përmbushur angazhimet e saj. Me Rutte-n të vendosur për t’i treguar Trumpit se anëtarët europianë po marrin më shumë përgjegjësi për sigurinë e tyre, Shqipëria është vënë nën një shqyrtim më të madh dhe po kërkonte mënyra për t’i rritur me shpejtësi shifrat e saj përpara samitit.

Huatë e siguruara nga Shqipëria përpara samitit përfshijnë 302 milionë dollarë nga SHBA-ja për armë, një vendim i miratuar në një mbledhje ministrore më 19 qershor dhe i raportuar nga agjencia zyrtare shtetërore e lajmeve e Shqipërisë.

Kjo i mundësoi Shqipërisë të kalonte me vështirësi pragun prej 2% në vitin 2026, duke e çuar buxhetin e saj të mbrojtjes në 2.15% të PBB-së, sipas një raporti të publikuar gjatë samitit. Vitin e kaluar, Tirana ishte shpenzuesja më e ulët në NATO, me vetëm 1.48% të PBB-së të shpenzuar për mbrojtjen.

Nën presionin e Trumpit, anëtarët e NATO-s, përfshirë Ramën, premtuan vitin e kaluar të rrisnin shpenzimet bazë të mbrojtjes në 3.5% deri në vitin 2035.

Rama ka ende një kartë të rëndësishme që mund ta ndihmojë të konkretizojë ambicien e tij për të pritur një takim të profilit të lartë: dy resorte luksoze që familja Trump po zhvillon në bregdetin jugor të vendit.

Rama i ka mbështetur projektet e drejtuara nga Jared Kushner, dhëndri i presidentit, pavarësisht javëve të protestave mjedisore dhe kundër korrupsionit.

Megjithatë, asnjëri prej resorteve nuk pritet të jetë gati për të mirëpritur vizitorë përpara se mandati i Trumpit të përfundojë në vitin 2029./ Bloomberg, përshtati Lapsi.al

Rruga Press