Bashkëpunëtorët e Orbanit nxitojnë ta zhvendosin pasurinë nga Hungaria

Përgjatë brigjeve të Danubit, lajmi se epoka e Viktor Orbanit kishte marrë fund nxiti një festë që zgjati me orë të tëra. Gëzimi jehoi në të gjithë Hungarinë ndërsa njerëzit shkëmbenin përqafime. Megjithatë, për disa, humbja dërrmuese shkaktoi një nxitim të çmendur.

Avionë privatë, që thuhet se ishin të mbushur me pasuritë e atyre, pasuria e të cilëve u rrit gjatë 16 vjetëve të Orbanit në pushtet, kanë nisur të ngrihen vazhdimisht nga Vjena, ndërsa individë të tjerë po nxitojnë të investojnë asetet e tyre jashtë vendit, kanë thënë burime për The Guardian. Ndërkohë, figura të nivelit të lartë pranë Orbanit po shqyrtojnë mundësi për viza në SHBA, duke shpresuar të gjejnë punë në institucione të lidhura me MAGA-n. 

Kjo është një pamje e trazirave që kanë përfshirë Hungarinë ndërsa ajo përgatitet të kthejë faqen e sundimit të Orbanit. Që kur ai mori pushtetin në vitin 2010, një rreth i vogël bashkëpunëtorësh të lidhur me liderin dhe partinë e tij Fidesz kanë grumbulluar pasuri të mëdha, pjesërisht falë kontrollit të tyre në rritje mbi ekonominë e vendit dhe kontratave të financuara nga BE-ja për infrastrukturën publike.

Që nga zgjedhjet, The Guardian ka mësuar për tre anëtarë të këtij rrethi të brendshëm që kanë filluar të zhvendosin pasuritë e tyre jashtë vendit. Këto pasuri po transferohen në vende të Lindjes së Mesme, Arabi Saudite, Oman dhe Emiratet e Bashkuara Arabe, ndërsa të tjerë kanë vënë syrin tek Australia dhe Singapori, kanë thënë dy burime të Fidesz.

Peter Magyar, partia opozitare e të cilit, Tisza, arriti një fitore dërrmuese këtë muaj, ka ngritur alarmin, duke akuzuar ata që janë të lidhur me Fidesz se po nxitojnë të mbrojnë pasurinë e tyre nga llogaridhënia përpara se qeveria e tij të marrë pushtetin në fillim të majit.

“Oligarkët e lidhur me Orbann po transferojnë dhjetëra miliardë forintë (monedha hungareze) në Emiratet e Bashkuara Arabe, Shtetet e Bashkuara, Uruguai dhe vende të tjera të largëta”, pretendoi Magyar në rrjetet sociale të shtunën. Ai i ka bërë thirrje prokurorit të përgjithshëm, shefit të policisë dhe drejtuesit të tatimeve që “të ndalojnë kriminelët” dhe “të mos lejojnë që ata të largohen” drejt vendeve ku ekstradimi do të ishte i pamundur.

Magyar ka thënë se ndër ata që pritet të largohen nga vendi është edhe familja e Lorinc Meszaros, një nga miqtë më të afërt të Orbanit, rrugëtimi i të cilit nga një montues gazi në njeriun më të pasur në Hungari u ushqye pjesërisht nga kontratat publike. Kompania e Meszaros nuk i është përgjigjur menjëherë kërkesës për koment.

“Jam informuar gjithashtu se disa familje oligarkësh tashmë janë larguar nga vendi”, ka shtuar Magyar. “Sipas raportimeve, disa familje oligarkësh me ndikim kanë tërhequr tashmë fëmijët e tyre nga shkolla dhe po organizojnë personel sigurie të besuar për largimin e tyre”.

Gara për të zhvendosur pasurinë jashtë vendit u raportua fillimisht nga gazetarë të pavarur në Hungari, përfshirë platformën investigative Vsquare, e cila ka thënë se figura të rëndësishme të lidhura me Orbanin synonin të mbronin asetet e tyre përpara se qeveria e Magyar të mund t’i ngrinte, konfiskonte ose shtetëzonte ato, si dhe nga faqja e lajmeve 444.hu, e cila në mars pretendoi se figura të rëndësishme tashmë po transferonin pasuri drejt Dubait.

Përpjekjet e tyre mund të pengohen nga shumë burokratë dhe zyrtarë të zbatimit të ligjit që kanë njohuri të pjesshme për gjithçka që ka ndodhur gjatë kohës së Orbanit në pushtet, theksoi Vsquare, “duke krijuar terrenin për atë që mund të jetë një përpjekje shumëvjeçare për të rikuperuar pasurinë publike që pretendohet se është vjedhur, dhe për të arrestuar ata që kanë kryer krime financiare”.

Që nga zgjedhjet, Magyar ka thënë vazhdimisht se qeveria e tij do të punojë për të goditur korrupsionin dhe klientelizmin që, sipas tij, karakterizuan vitet e Fidesz në pushtet.

“Vendi ynë nuk ka kohë për të humbur. Hungaria është në telashe në çdo aspekt. Ajo është plaçkitur, grabitur, tradhtuar, futur në borxhe dhe shkatërruar,” u ka thënë Magyar gazetarëve një ditë pas zgjedhjeve.

“Ne u bëmë vendi më i varfër dhe më i korruptuar në BE”, ka shtuar ai.

Lideri i ardhshëm ka pretenduar disa herë se dokumente potencialisht komprometuese po shkatërrohen gjatë javëve të fundit të Orbanit në pushtet. “Po marrim gjithnjë e më shumë raportime për shkatërrim në shkallë të gjerë të dokumenteve nga ministri të ndryshme, institucione të lidhura dhe kompani pranë Fidesz”, ka shkruar ai në rrjetet sociale në fillim të këtij muaji.

Ministri i Jashtëm në largim, Peter Szijjarto, ministria e të cilit ishte ndër ato të akuzuara për grisjen e dokumenteve konfidenciale, i përshkroi akuzat si “marrëzi” dhe “të papranueshme” në një deklaratë për median hungareze Telex. Ministria ka thënë se kishte “hedhur vetëm versionet e printuara, tashmë të panevojshme, të dokumenteve që ruheshin në formë elektronike”.

Ministria e Jashtme dhe zyra e Orbanit, i cili prej kohësh ka hedhur poshtë akuzat për korrupsion dhe shkelje, nuk i janë përgjigjur kërkesave për koment nga The Guardian.

Rezultati i zgjedhjeve ka ngritur pyetje për atë që vjen më pas për Orbanin, liderin e fortë, përpjekjet e të cilit për ta kthyer Hungarinë në, sipas fjalëve të tij, një “laborator për iliberalizmin” kanë frymëzuar administratën e Donald Trumpit dhe të djathtën ekstreme globale.

Të shtunën, Orbani ka thënë në rrjetet sociale se nuk do ta marrë vendin e tij në parlament, por synon të qëndrojë si lider i Fidesz për të udhëhequr një proces “rinovimi”.

Lideri më jetëgjatë në BE pritet të udhëtojë drejt Shteteve të Bashkuara rreth të njëjtës kohë kur nis Kupa e Botës e FIFA-s dhe me gjasë do të qëndrojë disa javë atje, ka thënë për The Guardian një burim i lidhur me Fidesz. Burimi ka shtuar se udhëtimi ishte planifikuar shumë kohë përpara zgjedhjeve të 12 prillit.

Nuk diet saktësisht se ku do të udhëtojë Orbani, megjithëse vajza e tij e madhe dhe dhëndri u zhvendosën në Nju Jork verën e kaluar.

Dhëndri, Istvan Tiborcz, doli në qendër të vëmendjes publike në vitin 2018, kur zyra kundër mashtrimit e BE-së, OLAF, tha se një hetim dyvjeçar mbi kontratat për furnizimin e qyteteve hungareze me ndriçim rrugor të financuar nga BE-ja kishte zbuluar “jo vetëm parregullsi serioze në shumicën e projekteve, por edhe konflikt interesi”. Ndërsa OLAF nuk publikon raportet e saj dhe nuk zbulon emrat e përfshirë, The Guardian kupton se parregullsitë lidhen me kontrata të nënshkruara kur Tiborcz ishte pronar i kompanisë përkatëse.

Një përfaqësues i Tiborcz i referoi The Guardian një interviste të korrikut, në të cilën ai e përshkroi hetimin e BE-së si të motivuar politikisht. Çështja u hetua gjithashtu nga prokurorët hungarezë, të udhëhequr nga një besnik i Orbanit, të cilët nuk gjetën shkelje të ligjit.

Figura të tjera të nivelit të lartë të lidhura me Fidesz po aplikojnë për viza pune në SHBA, duke shpresuar të përdorin përvojën e tyre në institucione të lidhura me Partinë Republikane, kanë thënë një burim i qeverisë amerikane në Uashington dhe një burim brenda Fidesz.

“Lidhja tashmë ekziston”, ka thënë burimi amerikan, duke shtuar se vite lobimi nga Orbani dhe Fidesz u kanë lejuar zyrtarëve hungarezë të ndërtojnë një rrjet të gjerë brenda lëvizjes MAGA. Këto lidhje u bënë të dukshme para zgjedhjeve, kur nënpresidenti amerikan JD Vance erdhi në Budapest për të mbështetur fushatën e dobësuar të Orbanit.

Disa ditë pas zgjedhjeve, një nga gazetarët më të njohur investigativë të Hungarisë, Szabolcs Panyi, ka thënë se burime i kishin treguar se SHBA-ja ishte parë prej kohësh si një plan B për shumë prej atyre që janë të lidhur me Orbanin, pavarësisht pyetjeve që vazhdojnë të ngrihen mbi lidhjet e qeverisë së tij me Moskën.

“Për sa kohë që administrata Trump është në pushtet, edhe Shtetet e Bashkuara mund të bëhen një strehë e sigurt për nivelet më të larta të regjimit të Orbanit”, ka thënë Panyi.

Rruga Press