A është lista studentore një alternativë apo thjesht një zëvendësim për Vuçiqin?

Organizata politike në formim, e cila e quan veten “Lista Studentore”, ka mbajtur një tubim politik me titullin “Dija është fuqi”, që supozohej të ishte një nga hapat në procesin e mëtejshëm të konsolidimit të saj organizativ dhe programor-ideor.

Shkruan Dragan Shormaz

Pas Vidovdanit, studentët kanë zgjedhur sërish një festë fetare për mbajtjen e tubimit – ditën e Shën Savës. Kjo përbën një paradoks, pasi qytetarët akademikë identifikohen me një figurë pa dyshim historike, por bëhet fjalë për një klerik që ka propaganduar dogmën. Ndërkohë, ekzistojnë kaq shumë shembuj personalitetesh që kanë promovuar dijen, si Dositej Obradoviqi, Nikolla Tesla, Milutin Milankoviqi, Mihajlo Pupini e të tjerë.

Në paraqitjet e tyre publike, ata kanë zgjedhur metodologjinë e formulimit gradual dhe të pjesshëm të programit të ardhshëm, duke shmangur ende në mënyrë të dukshme deklarimin për çështjet kyçe politike që e ndajnë opinionin publik në Serbi.

Duke u bazuar në paraqitjet e deritanishme, duket se udhëheqësit e kësaj nisme shmangin pozicionimin e qartë politik, në përpjekje për të ruajtur një bazë sa më të gjerë dhe ideologjikisht të paqartë të mbështetjes zgjedhore. Për këtë arsye, “studentët” e vendosin theksin te identifikimi emocional dhe jo ai politik i votuesve potencialë, duke u fokusuar në konfliktin e papajtueshëm me regjimin e Aleksandar Vuçiqit, e jo në formulimin e një politike të qartë që lëvizja e re do ta ofronte në zgjedhjet e ardhshme.

Edhe për qytetarët me njohuri minimale politike është e qartë se studentët nuk ofrojnë zgjidhje për çështjet më të rëndësishme të kohës sonë, si integrimet evropiane, raportet me Rusinë, politika e sigurisë, situata energjetike, çështja e NIS-it, si dhe politika ekonomike.

Pikërisht kjo është arsyeja kryesore pse në diskursin e kësaj alternative politike mbizotërojnë elemente populiste dhe nacionaliste, të shoqëruara me një prani të theksuar të ikonografisë kosovare dhe kishtare si shenja dalluese të tubimeve protestuese. Një diskurs i tillë jo vetëm që mjegullon dallimet reale politike, por edhe e ngushton më tej hapësirën për debat racional mbi çështjet kyçe shtetërore dhe shoqërore.

Nga ana tjetër, edhe regjimi i përgjigjet kësaj sfide duke forcuar mesazhe populiste-nacionaliste, çka bën që pothuajse e gjithë dinamika e procesit politik në vend t’i ngjajë më shumë një debati trashëgimor mes dy krahëve të Partisë Radikale të Sheshelit, sesa një përballjeje idesh dhe konceptesh që do ta udhëhiqnin Serbinë drejt së ardhmes.

Kështu, vetëm si një sinjal i zbehtë i programit të tyre, udhëheqësit e opsionit studentor kanë përmendur luftën kundër korrupsionit, të shoqëruar me premtime populiste joreale për lustracion. Megjithatë, përveç kërkesës për zbatim më rigoroz të Ligjit ekzistues për prejardhjen e pasurisë — ligj i cili është qëllimisht i mbushur me boshllëqe dhe mangësi — përfaqësuesit e kësaj alternative politike nuk kanë paraqitur masa të qarta dhe konkrete që do ta përmirësonin në thelb luftën kundër korrupsionit të gjithpranishëm në shoqërinë serbe dhe në sistemin shtetëror.

Duke ndjekur strategjinë e tyre të padukshmërisë organizative dhe programore, si dhe duke vënë theksin në identifikimin emocional politik me votuesit potencialë, udhëheqësit e organizatës së re politike refuzuan ftesën e Vuçiqit për bisedime lidhur me uljen e tensioneve në shoqëri. Edhe pse arsyeja e refuzimit qëndron në nevojën që lista e ardhshme zgjedhore t’u paraqitet votuesve si një kundërshtar i pakompromis i regjimit aktual, me këtë veprim të nxituar dhe të pamenduar mjaftueshëm, “studentët” kanë bërë një gabim thelbësor dhe kanë humbur një mundësi për të dobësuar më tej pozitat e regjimit.

Në vend që ta refuzonin paraprakisht ftesën për dialog, udhëheqësit e opozitës së re do të duhej ta pranonin atë, por duke e kushtëzuar qartë me temat e bisedimeve. Tema qendrore duhej të ishte formimi i një qeverie kalimtare, e cila do të garantonte zgjedhje të lira dhe të ndershme. Një propozim i tillë do të refuzohej me siguri nga Vuçiqi, por pikërisht ky refuzim do t’i jepte listës studentore një avantazh politik të konsiderueshëm, pasi shumica e qytetarëve do ta perceptonin këtë veprim si një hap racional drejt uljes së tensioneve dhe daljes nga kriza.

Pra, përfaqësuesit e listës duhej ta pranonin ftesën jo për të legjitimuar regjimin, por pikërisht për të kundërtën: për ta shfrytëzuar dialogun si platformë për ta pozicionuar veten si një alternativë racionale, e përgjegjshme dhe me propozime konkrete për tejkalimin e krizës shoqërore dhe politike.

Ashtu si edhe më parë, “studentët” vazhdojnë të dëshmojnë mungesë elementare të kuptimit të mënyrës se si funksionojnë proceset politike, si dhe një prirje shqetësuese drejt populizmit, nacionalizmit dhe një qëndrimi negativ ndaj perspektivave reale të zhvillimit të ardhshëm të vendit, përfshirë anëtarësimin në Bashkimin Evropian dhe NATO.

Tashmë, për tubimin e radhës paralajmërohet Sretenja si datë. Pra, asgjë nuk ndryshon. Lëvizja studentore e ka artikuluar qartë planin dhe “programin” e saj: nacionalizëm, instrumentalizim të çështjes së Kosovës, vetëizolim politik dhe strategjik. Ata besojnë se mund ta mposhtin Vuçiqin duke ia “rrëmbyer” dhe ricikluar të njëjtat mashtrime populiste që ai u shet qytetarëve. Kjo qasje sugjeron qartë se pas listës studentore qëndrojnë faktorë rusë, të cilët nuk janë të interesuar për një ndryshim real të sistemit në Serbi, edhe në rast se Vuçiqi humbet pushtetin. Një zhvillim i tillë tregon gjithashtu se lista studentore po rrëshqet gjithnjë e më shumë drejt skenarit që e përjetoi koalicioni “Serbia kundër dhunës”: humbje graduale e mbështetjes publike për shkak të politikave të paqarta dhe mungesës së drejtimit strategjik.

Pa një artikulim të qartë programor dhe pa gatishmëri për t’u përballur me çështjet reale politike, kjo nismë, për momentin, nuk shfaqet si një alternativë e vërtetë ndaj rendit ekzistues, por më tepër si reflektimi i tij në pasqyrë — një version opozitar i të njëjtit model. Me këto pozicione politike, “studentët” nuk përfaqësojnë gjë tjetër veçse një zëvendësim formal, por jo një alternativë reale ndaj regjimit të Vuçiqit. /The Geo Post/

Rruga Press