“Herën tjetër në Moskë”: Putini thyen izolimin, ndërsa “ushtrimi i dëgjimit” i Trumpit dështon
Sqarim për lexuesin shqiptar: (Në këtë kontekst, “listening exercise” është një term që Shtëpia e Bardhë (apo vetë Trump) e përdori për të justifikuar samitin: pra, se Trump nuk kishte shkuar për të vendosur kushte të forta apo për të ushtruar presion mbi Putinin, por thjesht për ta “dëgjuar”. Me fjalë të tjera, është një mënyrë për ta paraqitur takimin si një bisedë eksploruese, jo negociatë të fortë. Në praktikë, kjo është interpretuar si dobësi ose si mungesë presioni real ndaj Putinit – pra, që Trumpi bëri më shumë rolin e një dëgjuesi se sa të një lideri që udhëheq.)
Samiti i profilit të lartë mes presidentit amerikan Donald Trump dhe homologut rus Vladimir Putin në Alaska, të premten, u paraqit si një “ushtrim dëgjimi” nga Shtëpia e Bardhë, por u interpretua gjerësisht si një fitore diplomatike për Kremlinin.
Trump e quajti takimin “produktiv”, megjithëse nuk u arrit asnjë marrëveshje konkrete për t’i dhënë fund luftës. Ndërkohë, vetë prania e Putinit në tokën amerikane u pa si një fitore e madhe për imazhin e tij ndërkombëtar.
Takim kontrastesh dhe simbolizmi
Samiti u zhvillua nën sloganin “Pursuing Peace”, por simbolika ishte më e thellë. Ministri i Jashtëm rus Sergey Lavrov u shfaq me një bluzë “CCCP”, gjest i cilësuar nga diplomati Richard Kauzlarich si “sinjal i së ardhmes”.
Trumpi mbajti një fjalim të shkurtër e disi mbrojtës, në kontrast me paraqitjen më të sigurt të Putinit. Megjithatë, Trumpi i dha takimit notën “10 nga 10”, duke thënë për Fox News se “tregoi se dy fuqi bërthamore mund të bashkëpunojnë”.
Trumpi dhe këshilla për Zelenskyn: “Bëj një marrëveshje”
Trumpi u shfaq i përqendruar te raporti personal me Putinin dhe u përmbajt nga detajet e negociatave. Ai përsëriti se kishte “arritur progres” dhe “ranë dakord për shumë pika”, por pa ofruar rezultate të prekshme si armëpushim.
Në intervistën pas takimit, Trumpi i dërgoi një mesazh të drejtpërdrejtë presidentit ukrainas:
“Bëj një marrëveshje, duhet të bësh një marrëveshje. Rusia është një fuqi shumë e madhe, ndërsa ata [Ukraina] nuk janë.”
Këto deklarata janë parë si presion i drejtpërdrejtë mbi Kievin, ndërsa analistët paralajmërojnë se një marrëveshje e tillë mund të dëmtojë interesat ukrainase.
Skepticizëm dhe paralajmërime nga ekspertët
Doug Klain, analist i organizatës amerikane Razom, tha se Putini po përpiqet të krijojë përçarje mes Trumpit dhe aleatëve europianë. Ai theksoi se rruga përpara për Ukrainën dhe Europën është uniteti, duke kujtuar rëndësinë e mbështetjes ushtarake britanike për zbatimin e një armëpushimi.
Veterani Daniel Fried paralajmëroi se Trumpi duhet të kërkojë nga Putini hapa të vërtetë, si një armëpushim i plotë. Sipas Kauzlarich, fakti që Trumpi “deshi këtë takim” tregon afërsinë që ai ndien ndaj Putinit.
Fitore diplomatike për Putinin
Rezultati më i dukshëm i samitit ishte legjitimimi i Putinit në arenën ndërkombëtare. Pas viteve izolimi, pamja e tij krah presidentit amerikan në SHBA e paraqiti Rusinë si një fuqi globale dhe jo si një shtet të përjashtuar.
Deklarata e tij e fundit, “Herën tjetër në Moskë”, theksoi këtë fitore simbolike. Ndërkohë, frika se Ukraina po lihet jashtë tryezës mbetet një kujtesë e rrezikshme e marrëveshjeve historike që kanë injoruar interesat e saj.
Analistët theksojnë se tani është momenti për veprim të bashkuar nga SHBA dhe NATO për të ushtruar presion real ndaj Putinit për një paqe të qëndrueshme.
Rruga Press