Kongresi amerikan kërkon masa ndaj Serbisë së Vuçiqit: Në shënjestër lidhjet me Rusinë dhe Kinën
“Çdo iniciativë që vjen nga Kongresi Amerikan duhet të merret seriozisht”, i tha Radios Evropa e Lirë Ivan Vujaçiq, ish-ambasador serb në Shtetet e Bashkuara.
Kështu e vlerëson ai projektligjin në Dhomën e Përfaqësuesve që kërkon masa për Serbinë për shkak të regresit të demokracisë, Rusisë dhe Kinës.
Propozimi, të cilin Radio Evropa e Lirë e ka parë, u paraqit nga republikani Joe Wilson dhe demokrati Bill Keating.
Vujaçiq, vlerëson se iniciativa nuk ka ndonjë ndikim të drejtpërdrejtë në marrëdhëniet midis Serbisë dhe SHBA-së, por se zëri në Kongres që vjen nga të dyja palët është i rëndësishëm.
“Dhe është domethënëse që po flitet për këtë në këtë mënyrë në një formë konkrete, gjë që nuk është praktikuar kohët e fundit”, thotë ai.
Iniciativa e Wilson dhe Keating erdhi pasi Shtetet e Bashkuara dhe Serbia nisën një Dialog Strategjik në mesin e korrikut për të thelluar bashkëpunimin.
Projektligji përcakton gjithashtu se Dialogu Strategjik do të kushtëzohet duke ngritur çështjen e marrëdhënieve të Serbisë me Rusinë, Kinën dhe Iranin dhe gjendjen e demokracisë në Serbi.
Lidhur me këtë iniciativë, Departamenti i Shtetit i tha Radios Evropa e Lirë vetëm se ata “presin me padurim të bashkëpunojnë me Serbinë për të siguruar stabilitet të qëndrueshëm në Ballkanin Perëndimor”.
Ministria e Punëve të Jashtme e Serbisë dhe Presidenca serbe nuk iu përgjigjën pyetjes së Radios Evropa e Lirë në lidhje me projektligjin e kongresmenëve amerikanë.
Propozimi gjithashtu thotë se SHBA-të duhet të vendosin sanksione financiare dhe të vizave ndaj aktorëve të dëmshëm që kontribuojnë në destabilizimin e Ballkanit Perëndimor.
Sanksionet janë parashikuar gjithashtu për personat që kërcënojnë paqen, sigurinë, stabilitetin ose integritetin territorial të çdo zone ose shteti në rajon.
Thuhet se ata që marrin pjesë në minimin e proceseve dhe institucioneve demokratike, korrupsionin dhe shkeljet serioze të të drejtave të njeriut në Ballkanin Perëndimor duhet të sanksionohen gjithashtu.
Sanksione janë parashikuar gjithashtu për pengimin e marrëveshjeve dhe kornizave rajonale për siguri, paqe, bashkëpunim ose njohje të ndërsjellë.
Propozimi titullohet “Ligji për Mbështetjen e Sundimit të Ligjit, Ndërtimin e Drejtësisë Institucionale dhe Llogaridhënies”, ose “Ligji i SERBISË”.
‘Në axhendë ndoshta pas zgjedhjeve’
Republikani Wilson deklaroi se Serbia, nën Presidentin Aleksandar Vuçiç, “është larguar qëllimisht gjithnjë e më shumë nga sundimi i ligjit”.
“Dhe i solli më afër armiqve të lirisë si krimineli i luftës (Presidenti rus Vladimir) Putin, Partia Komuniste e Kinës dhe regjimi terrorist në Teheran”, shtoi ai.
Wilson deklaroi gjithashtu se pavarësisht protestave të përhapura kundër korrupsionit, “qeveria e Vuçiçit kërcënon të destabilizojë rajonin dhe më gjerë”.
“Populli i Serbisë meriton më mirë”, tha Wilson në rrjetin X.
Grateful to introduce the bipartisan SRBIJA Act! Under President Vucic, Serbia has deliberately drifted further from Rule of Law and nearer to enemies of freedom like War Criminal Putin, the Chinese Communist Party, and the terrorist regime in Tehran. Despite widespread protest…
— Joe Wilson (@RepJoeWilson) August 27, 2026
Ish-ambasadori serb në Uashington, Ivan Vujaçiq, thotë se kongresmeni Joe Wilson ka qenë në grupin serb në Kongresin e SHBA-së për një kohë të gjatë.
“Ai u rekrutua në grupin parlamentar kur unë isha ambasador në SHBA, kur u formua fokusi i parë serb, kështu që ai ka përvojë. Ai është gjithashtu në Komitetin e Politikës së Jashtme”, tha ai.
Grupi Serb në Kongresin Amerikan u formua në vitin 2004 si një grup joformal dypartiak, detyra e të cilit është forcimi i marrëdhënieve midis SHBA-së dhe Serbisë.
Duke vënë në dukje se miratimi i ligjit është i ndërlikuar dhe i gjatë, Vujaçiq nuk pret që kjo të ndodhë para zgjedhjeve në nëntor.
“Është larg miratimit, pyetja është se kur do të jetë në rend të ditës. Nuk shoh ndonjë urgjencë apo mënyrë që të miratohet para zgjedhjeve”, beson Vujaçiq.
Zgjedhjet e mesit të mandatit për presidencën e Donald Trump më 3 nëntor janë vendimtare për përcaktimin e ekuilibrit të pushtetit në Kongres.
Në nëntor, zgjidhet e gjithë Dhoma e Përfaqësuesve, dhoma e ulët e Kongresit, si dhe një e treta e Senatit.
E ardhmja e dialogut strategjik
Sipas propozimit të paraqitur nga Wilson dhe Keating, Dialogu Strategjik pritet të pezullohet nëse çështjet e listuara në projektligj nuk ngrihen në të.
Ky propozim e detyron Sekretarin e Shtetit të SHBA-së që t’u paraqesë Komisioneve të Punëve të Jashtme të Dhomës së Përfaqësuesve dhe Senatit konfirmim, përpara takimit në kuadër të Dialogut Strategjik, se do të ngrihen çështjet e marrëdhënieve të Serbisë me Rusinë, Kinën dhe Iranin.
Si dhe çështjet e sigurimit të zgjedhjeve të lira dhe të ndershme, luftës kundër korrupsionit, reformës së sundimit të ligjit dhe forcimit të qeverisjes demokratike, lirisë së shtypit dhe lirisë së tubimit.
I pyetur se çfarë do të thoshte për Serbinë një ndërprerje e mundshme e Dialogut Strategjik, Vujaçiq vlerësoi se dialogu ishte “më shumë një njoftim sesa një realitet”.
“Ende nuk i shoh arritjet e atij Dialogu Strategjik, as nuk i shoh përfitimet e ekzagjeruara, të paktën siç aludohet, të atij dialogu për Serbinë për momentin, e vetmja gjë është se theksi është te energjia”, tha ai.
Departamenti i Shtetit i tha më parë Radios Evropa e Lirë se SHBA-të dhe Serbia do të punojnë përmes dialogut mbi qëllimet e përbashkëta, duke përfshirë paqen dhe stabilitetin rajonal, zgjerimin e lidhjeve të biznesit dhe arsimit, si dhe ndërtimin e një të ardhmeje më të begatë.
Si pjesë e Dialogut Strategjik, Shtetet e Bashkuara dhe Serbia nënshkruan një Memorandum Mirëkuptimi mbi Infrastrukturën Energjetike dhe Sigurinë Rajonale të Energjisë në mesin e korrikut.
SHBA-të mirëpritën vendimin paraprak të Serbisë për të vazhduar me zbatimin e projektit të hidrocentralit Djerdap III si projekti i parë i identifikuar sipas Marrëveshjes Ndërqeveritare të Energjisë.
Ky projekt është një hap drejt një Serbie më të pavarur nga ana energjetike.
Uashingtoni e sheh kundërshtimin e ndikimit kinez dhe rus si një nga interesat e tij kryesore në Ballkanin Perëndimor.
Ulja e varësisë energjetike të Ballkanit Perëndimor nga Rusia është ndër qëllimet e Aktit të Autorizimit të Mbrojtjes Kombëtare të SHBA-së, i miratuar në mesin e dhjetorit 2025.
I njëjti ligj përcakton si qëllim edhe zvogëlimin e ndikimit kinez në këtë rajon.
Rruga Press

