Universiteti austriak: Në solidaritet me popullin e Shqipërisë që mbron ishullin e Sazanit dhe Lagunën e Nartës kundër privatizimit, shkatërrimit mjedisor dhe korrupsionit

Letër e Hapur drejtuar Komunitetit Akademik Ndërkombëtar në Mbështetje të Protestave Qytetare në Shqipëri për Mbrojtjen e Mjedisit, Sundimin e Ligjit dhe Demokracinë

Të dashur kolegë, studiues, studiues dhe studentë,
Ju shkruajmë në një moment kritik për Shqipërinë. Qytetarët në të gjithë vendin dhe në të gjithë diasporën janë mobilizuar për të kundërshtuar miratimin nga qeveria shqiptare të një projekti turistik luksoz në Ishullin e Sazanit, pjesë e Parkut Kombëtar Detar të mbrojtur Karaburun-Sazan. Projekti, i lidhur me interesa biznesi të lidhura me Jared Kushner dhe Ivanka Trump, është aktualisht nën hetim nga Struktura Speciale e Shqipërisë Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK).
Kontradiktat rreth projektit kanë tërhequr vëmendjen ndaj rëndësisë më të gjerë ekologjike të rajonit. Ishulli i Sazanit dhe ekosistemi i afërt Vjosa-Narta janë ndër zonat më të rëndësishme natyrore të mbrojtura në Mesdhe. Organizatat mjedisore kanë paralajmëruar se zhvillimet turistike në shkallë të gjerë, së bashku me Aeroportin Ndërkombëtar të Vlorës të mbështetur nga qeveria, kërcënojnë habitatet e brishta, biodiversitetin dhe rrugët kryesore të shpendëve shtegtarë, duke përfshirë një nga sistemet më të rëndësishme të ligatinave të Evropës.

Megjithatë, protestat shtrihen përtej shqetësimeve mjedisore. Për herë të parë në dekada, qytetarë nga prejardhje të ndryshme politike dhe shoqërore janë bashkuar në mënyrë të pavarur si nga qeveria në pushtet ashtu edhe nga opozita tradicionale, në përgjigje të frustrimit në rritje me mungesën e transparencës, korrupsionin, dobësimin e institucioneve demokratike, kapjen e shtetit dhe erozionin e sundimit të ligjit.
Pas sulmeve të dhunshme kundër protestuesve paqësorë në Lagunën e Nartës më 30 maj, të kryera nga individë të lidhur me establishmentin në pushtet, ndërsa policia refuzoi të ndërhynte, demonstratat janë përhapur në të gjithë Shqipërinë dhe diasporën shqiptare. Pavarësisht përpjekjeve të regjimit për të diskredituar lëvizjen, ajo mbetet një mobilizim paqësor, jo-partiak dhe i udhëhequr nga qytetarët, i përbërë nga aktivistë mjedisorë, akademikë, studentë dhe anëtarë të shoqërisë civile.

Kërkesat e lëvizjes përfshijnë:
Anulimin e projekteve në Ishullin e Sazanit dhe Lagunën Pishë-Poro të Nartës.
Dorëheqjen e qeverisë.
Shfuqizimin e kuadrit ligjor për “investitorët strategjikë”.
Shfuqizimin e “Paketës së Maleve”, një kuadër ligjor që kritikët argumentojnë se mundëson transferimin e tokës publike te investitorët privatë me transparencë dhe mbrojtje mjedisore të pamjaftueshme.
Anulimin e ndryshimeve në Ligjin për Zonat e Mbrojtura.
Anulimin e ndryshimeve në Ligjin për Trashëgiminë Kulturore.
Këto janë kërkesa për mbrojtje të mjedisit, llogaridhënie demokratike, ligjshmëri dhe mbrojtje të interesit publik.
Ne ftojmë komunitetin akademik ndërkombëtar të qëndrojë në solidaritet me qytetarët e Shqipërisë në përpjekjet e tyre për të mbrojtur mjedisin, për të mbështetur sundimin e ligjit dhe për të mbrojtur vlerat demokratike.
Me respekt,
Nënshkruesi/ja më poshtë

1. Gresa Hasa – University of Graz, Austria 
2. Sokol Çunga – Aristotle University of Thessaloniki, Greece
3. Gala Naseva, University of Graz, Austria
4. Hava Mustafa, South East European University, North Macedonia. 
5. Arda Sarıkaya, Hacettepe University, Türkiye
6. Yvonne Živković, University of Graz, Austria
7. Alma Duraković, University of Graz, Austria
8. Samir Beharić, University of Bamberg, Germany
9. Claudia Laštro, University of Graz, Austria
10. Vanja Tadić, University of Graz, Austria 
11. Roxana Coman, NIAS Amsterdam
12. Fisnik Zyberi, University of Zurich, Switzerland
13. Blenda Camaj, University of Graz, Austria
14. Alba Tema, Slovak University of Agriculture, Slovakia
15. Tamara Gajić, Gradjanska Inicijativa “Naša Buljarica”, Montenegro
16. Xhenis Shehu, National University of Political and Administrative Studies, Romania
17. Jana Bacevic, Durham University, United Kingdom
18. Katharina Bärmann, University of Graz, Austria
19. Evelyn Reuter, University of Graz, Austria
20. Jelena Vasiljević, University of Belgrade, Serbia
21. Hendrik Geiling, University of Marburg, Germany

Rruga Press