800 miliardë dollarë për Ukrainën? Dokumenti zbulon çfarë po përgatisin BE dhe SHBA

Propozimi varet nga një armëpushim që mbetet i paarritshëm, ndërsa lideri rus Vladimir Putin vazhdon pushtimin e tij në shkallë të plotë

Nga Politico

Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian shpresojnë të tërheqin 800 miliardë dollarë fonde publike dhe private për të ndihmuar rindërtimin e Ukrainës pasi Rusia t’i japë fund pushtimit të saj në shkallë të plotë, sipas një dokumenti të siguruar nga POLITICO.

Dokumenti prej 18 faqesh përshkruan një plan 10-vjeçar për të garantuar rimëkëmbjen e Ukrainës, me një rrugë të përshpejtuar drejt anëtarësimit në BE. Komisioni Evropian i ka shpërndarë këto plane kryeqyteteve të BE-së përpara samitit të liderëve të së enjtes në mbrëmje, ku dokumenti, i datës 22 janar, u diskutua, sipas tre zyrtarëve dhe diplomatëve të BE-së që folën në kushte anonimiteti për shkak të ndjeshmërisë së çështjes.

Ndërsa Brukseli dhe Uashingtoni po rreshtojnë qindra miliarda dollarë financime afatgjata dhe po e prezantojnë Ukrainën si anëtare të ardhshme të BE-së dhe destinacion investimesh, strategjia varet nga një armëpushim që mbetet i pakapshëm — duke e lënë planin e prosperitetit të cenueshëm për aq kohë sa vazhdojnë luftimet.

Strategjia e financimit shtrihet deri në vitin 2040, paralelisht me një plan operacional urgjent 100-ditor për ta vënë projektin në lëvizje. Por plani i prosperitetit do ta ketë të vështirë të tërheqë investime nga jashtë nëse konflikti vazhdon, sipas menaxherit më të madh të fondeve në botë, BlackRock, i cili po këshillon për planin e rindërtimit në mënyrë pro bono.

“Imagjinoni. Nëse jeni një fond pensionesh, keni përgjegjësi fiduciare ndaj klientëve tuaj, pensionistëve tuaj. Është pothuajse e pamundur të investosh në një zonë lufte,” tha të mërkurën nënkryetari i BlackRock, Philipp Hildebrand, në një intervistë në Forumin Ekonomik Botëror në Davos. “Mendoj se duhet të ketë një renditje fazash dhe kjo do të marrë kohë.”

Plani i prosperitetit është pjesë e një plani paqeje me 20 pika që SHBA po përpiqet ta ndërmjetësojë mes Kievit dhe Moskës. Ai supozon shprehimisht se garancitë e sigurisë janë tashmë në vend dhe nuk synon të jetë një udhërrëfyes ushtarak. Në vend të kësaj, fokusohet në mënyrën se si Ukraina mund të kalojë nga ndihma emergjente drejt një prosperiteti të vetëqëndrueshëm.

Një takim trepalësh mes Ukrainës, Rusisë dhe SHBA-së do të mbahet të premten dhe të shtunën në Abu Dhabi, ndërsa konflikti i përgjithshëm po i afrohet përvjetorit të katërt. SHBA pritet të luajë një rol të spikatur në rimëkëmbjen e Ukrainës. Në vend që ta paraqesë Uashingtonin kryesisht si donator, dokumenti e pozicionon SHBA-në si partner strategjik ekonomik, investitor dhe shtyllë besueshmërie për rimëkëmbjen e Ukrainës.

Shënimi parashikon pjesëmarrje të drejtpërdrejtë të kompanive amerikane dhe ekspertizës në terren, si dhe thekson rolin e Amerikës si mobilizuese e kapitalit privat. Drejtori ekzekutiv i BlackRock, Larry Fink, ka marrë pjesë në bisedime paqeje me Kievin, krahas dhëndrit të Presidentit amerikan Donald Trump, Jared Kushner, dhe të dërguarit të tij të posaçëm, Steve Witkoff.

Tregomë paratë

Gjatë 10 viteve të ardhshme, BE-ja, SHBA-ja dhe institucionet financiare ndërkombëtare, përfshirë Fondin Monetar Ndërkombëtar dhe Bankën Botërore, janë zotuar të shpenzojnë 500 miliardë dollarë kapital publik dhe privat, thuhet në dokument.

Komisioni synon të shpenzojë edhe 100 miliardë euro të tjera për Kievin përmes mbështetjes buxhetore dhe garancive të investimeve, si pjesë e buxhetit të ardhshëm shtatëvjeçar të bllokut nga viti 2028. Ky financim pritet të zhbllokojë 207 miliardë euro investime për Ukrainën. SHBA-ja është zotuar të mobilizojë kapital përmes një Fondi të Dedikuar Investimesh për Rindërtimin SHBA-Ukrainë, por pa caktuar një shifër konkrete.

Ndërsa Trump ka shkurtuar mbështetjen ushtarake dhe humanitare për Ukrainën gjatë luftës, dokumenti tregon gatishmëri për të investuar në vend pas përfundimit të konfliktit. Uashingtoni tha se do të investojë në minerale kritike, infrastrukturë, energji dhe projekte teknologjike në Ukrainë.

Por biznesi vështirë se do të lulëzojë përpara se fronti lindor të heshtë.

“Është shumë e vështirë ta shohësh këtë të ndodhë në shkallë të gjerë për aq kohë sa ke dronë dhe raketa që fluturojnë,” tha Hildebrand i BlackRock.

Rruga Press